สังเกตเองได้! 10 สัญญาณและอาการเริ่มต้นของ "โรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อม"

23/10/2025 (12:59 น.)

ภาวะหลงลืมที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันอาจเป็นสัญญาณของโรคอัลไซเมอร์หรือภาวะสมองเสื่อมชนิดอื่นๆ

โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคของสมองที่ทำให้ความจำ ความคิด และการใช้เหตุผลค่อย ๆ เสื่อมลง

หากสังเกตเห็นสัญญาณเตือนต่อไปนี้ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการประเมินและคำแนะนำที่เหมาะสม

นี่คือ 10 สัญญาณและอาการเริ่มต้นของ "โรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อม"

1. ความจำเสื่อมจนกระทบชีวิตประจำวัน

อาการที่พบบ่อยในระยะแรกคือการลืมข้อมูลที่เพิ่งเรียนรู้ เช่น ลืมวันสำคัญ ถามคำถามเดิมซ้ำๆ หรือเริ่มพึ่งพาโน้ตหรือผู้อื่นเพื่อช่วยจำเรื่องที่เคยจัดการได้เอง

อาการตามวัยปกติ: ลืมชื่อหรือนัดหมายบางครั้ง แต่สามารถนึกขึ้นมาได้ภายหลัง

2. มีปัญหาในการวางแผนหรือแก้ปัญหา

ผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมอาจมีความยากลำบากในการวางแผนหรือทำงานที่ต้องใช้ตัวเลข เช่น ทำตามสูตรอาหารที่คุ้นเคยไม่ได้ หรือตรวจสอบค่าใช้จ่ายประจำเดือนไม่ถูกต้อง และมักใช้เวลานานขึ้นในการทำงานที่เคยทำได้เร็ว

อาการตามวัยปกติ: ทำผิดพลาดเล็กน้อยในการจัดการการเงินเป็นบางครั้ง

3. ทำกิจวัตรคุ้นเคยได้ยากขึ้น

อาจลืมวิธีขับรถไปที่เดิมๆ จัดรายการซื้อของไม่เป็น หรือจำกติกาเกมโปรดไม่ได้ ทำให้ไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันที่เคยทำได้อย่างราบรื่น

อาการตามวัยปกติ: บางครั้งต้องขอความช่วยเหลือในการตั้งค่าไมโครเวฟหรืออัดรายการโทรทัศน์

4. สับสนเรื่องเวลาและสถานที่

ผู้ป่วยอาจหลงลืมวัน เดือน หรือไม่ได้รับรู้การเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล อาจไม่เข้าใจเหตุการณ์ที่ไม่ได้เกิดขึ้นทันที และบางครั้งอาจลืมว่าตนอยู่ที่ไหนหรือมาได้อย่างไร

อาการตามวัยปกติ: สับสนเรื่องวันในสัปดาห์เป็นครั้งคราวแต่สามารถนึกออกภายหลัง

5. เห็นภาพหรือประเมินระยะทางผิดปกติ

อาจมีปัญหาด้านการมองเห็นที่ไม่ใช่จากสายตาทั่วไป เช่น ทรงตัวไม่ดี อ่านหนังสือลำบาก หรือประเมินระยะทางผิด ส่งผลกระทบต่อการขับขี่หรือการทำกิจกรรมที่ต้องใช้การมองอย่างแม่นยำ

อาการตามวัยปกติ: การมองเห็นเปลี่ยนไปตามวัย เช่น ต้อกระจก

6. มีปัญหาในการใช้คำพูดหรือการเขียน

อาจติดขัดกลางประโยค พูดซ้ำ หรือใช้คำศัพท์ผิด เช่น เรียก “นาฬิกา” ว่า “เครื่องจับเวลา” ทำให้การสื่อสารติดขัด

อาการตามวัยปกติ: บางครั้งนึกคำไม่ออกแต่ยังพอพูดต่อได้

7. วางของผิดที่และตามหาไม่เจอ

มักวางของในที่ผิดปกติและไม่สามารถย้อนรอยหาของได้ อาจตั้งข้อกล่าวหาให้ผู้อื่นขโมยของเมื่ออาการแย่ลง

อาการตามวัยปกติ: วางของผิดที่เป็นครั้งคราวและสามารถตามหาได้ภายหลัง

8. การตัดสินใจเปลี่ยนแปลงหรือแย่ลง

อาจตัดสินใจไม่ดีในเรื่องการเงิน หรือละเลยการดูแลตนเอง เช่น ไม่ใส่ใจเรื่องความสะอาดหรือการแต่งตัว

อาการตามวัยปกติ: ตัดสินใจผิดพลาดเล็กน้อยเป็นบางครั้ง เช่น ลืมเปลี่ยนถ่ายน้ำมันรถ

9. ถอยตัวจากงานหรือกิจกรรมสังคม

การพูดคุยติดขัดอาจทำให้ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงงานอดิเรก กิจกรรมสังคม หรือบทบาทหน้าที่ที่เคยทำเป็นประจำ เพราะรู้สึกว่าตามไม่ทันหรือไม่สนุกเหมือนเดิม

อาการตามวัยปกติ: บางครั้งอาจรู้สึกไม่อยากเข้าสังคมหรือพักจากกิจกรรมสังคมเป็นช่วงๆ

10. อารมณ์และบุคลิกภาพเปลี่ยนแปลง

ผู้ป่วยอาจมีอารมณ์แปรปรวน สงสัยผู้อื่น ซึมเศร้า หรือวิตกกังวลได้ง่าย โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในสถานการณ์ที่ไม่คุ้นเคย หรือเมื่อต้องเปลี่ยนกิจวัตรประจำวัน

อาการตามวัยปกติ: มีวิธีทำสิ่งต่างๆ เฉพาะตัวและอาจหงุดหงิดเมื่อกิจวัตรเปลี่ยนแปลง

บทสรุป

หากพบสัญญาณใดๆข้างต้นกับตนเองหรือคนใกล้ชิด ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจประเมินอย่างละเอียด

การตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยให้วางแผนการรักษาและการดูแลได้ทันเวลา เพิ่มคุณภาพชีวิตและการรองรับความต้องการของผู้ป่วยได้ดียิ่งขึ้น